8 maart 2006

'Sommige Dagen...' of 'Burgerplicht meets Mannelijkheid'

Na mijn vorige blog, ben ik maar eens op zoek gegaan naar initiatieven waarbij ik mijn eigen verantwoordelijkheid als burger om iets te maken van deze samenleving in iets tastbaars om zou kunnen zetten. Al die energie die de afgelopen jaren in de ambtelijke academische wereld is gaan zitten, moet de komende tijd gestoken worden in iets anders, dacht ik zo.

De afgelopen weken heb ik gemaild met Vereniging De Publieke Zaak want zij zochten een ledenmanager. Vanochtend had ik in de Bagels & Beans aan de Van Baerlestraat mijn sollicitatiegesprek! Nou dat was leuk! Kan er natuurlijk niet te veel over zeggen, want weet niet of ze me willen hebben, maar het was ongelofelijk inspirerend en naar mijn idee was er zelfs sprake van een ‘klik’.

Helemaal enthousiast gaan bellen met mijn vader en daarna met Marloes, me niet zo snel beseffend dat de mensen in de trein mijn enthousiasme waarschijnlijk niet over zouden nemen. Het was dan ook helemaal niet druk in mijn coupe en toen Marloes en ik tegen het einde van de Schipholtunnel eenmaal klaar waren met onze nabeschouwing van 'De Zege van Links’ en wat we daar wel niet van vonden, ging ik dus maar rustig genieten van mijn tot op dusverre zeer prettige woensdagochtend.

Toen gelukkige chelle in Leiden wilde uitstappen klopte een medereiziger op mijn schouder om te wijzen naar een meneer die mij blijkbaar zocht en me een briefje wilde overhandigen. ‘Ben jij die persoon die net zat te bellen?’, ‘Uuh, Ja’, ‘Alsjeblieft’. Een seconde dacht ik Joepie! Eindelijk de langverwachte aanbidder in de trein die niet wil wachten tot hij de Rails zover heeft gekregen om zijn berichtje te plaatsen, maar het mij direct toestopt. Maar toen realiseerde ik me dat ons contact niet was voorafgegaan door mijn uitstekende oog-contact-leg vermogens, maar door mijn falen in het overbrengen van m’n enthousiasme voor het baantje danwel de verkiezingen van gisteren aan deze meneer.

Beste medereizigster,

Er van uitgaande dat je er geen idee van hebt hoe ver je stem draagt, wil ik je erop wijzen dat tot aan het eind v.d. wagon het gesprek dat je voerde luid en duidelijk te horen was. Woordelijk. Dat is waarschijnlijk niet je bedoeling, Blijft dat het hinderlijk en enigszins genant is.

Met vriendelijke groet,

Rudy W/K/V

Ouch. Nu schoten er allerlei verwijtende gedachtes door mijn hoofd, maar uiteindelijk had deze man natuurlijk ronduit gelijk. Hoe kan ik zo arrogant zijn om te denken dat anderen wat ik zeg interessant vinden, terwijl ik zelf ook altijd graag in stilte mijn boek lees in de trein? Daarnaast is mijn stem vaak luid, zeker als ik bel.. dat zit in de familie ;-) Ook bekroop mij het schaamtegevoel dat ik direct al op trieste wijze gefaald had in het vervullen van mijn burgerplicht, zucht. En deze meneer, jaja, die had eigenlijk heel goed aan zijn burgerplicht voldaan. Toen ik vervolgens zwaar gedesillusioneerd in de UB aan het googlen sloeg om te kijken of ik deze Rudy kon vinden om hem tenminste mijn excuses aan te bieden, bleek hij zijn achternaam zo onduidelijk geschreven te hebben dat zelfs Google hem niet kon vinden. Vandaar dat ik bij deze publiekelijk het boetekleed aantrek.

Na koffie met Fieneke en twee uurtjes daadwerkelijk studeren was het tijd voor een ambtelijke academische activiteit, namelijk het jaarlijkse Emancipatie-Symposium van de Leidse Universiteit. Het is tenslotte Internationale Vrouwendag vandaag! Niet dat ik er veel zin in had, maarja, als lid van de LetterenEmancipatieStuurgroep heb je zo je verplichtingen ;-) . Tot mijn grote verbazing was het een zeer interessante middag! Al die feministen hadden er zin in en het probleem van de vrouwenonderdrukking bleek nog steeds niet uit de wereld (nog steeds niet genoeg om mij ervan te overtuigen dat het op eigen kracht echt niet lukt, maar dat terzijde). De meest interessante bijdrage was naar mijn mening van Dr. Isabel Hoving, docent Literatuurwetenschap.

In haar verhaal dat begon met de vraag ‘Wat is er toch mis in dit land’ (leuke link naar ons Wouter!), vertelde zij over de boeken van Hafid Bouazza. Volgens hem zindert Amsterdam van de seksuele dreiging, laten vrouwen mannen schrikken met de immer verfriste bloemenrijkheid van hun charmes en wacht iedereen elk jaar op Rokjesdag. Volgens Hoving verhevigt multiculturalisering de seksuele spanningen tussen mannen en vrouwen. De huidige spanningen in de maatschappij die het gevolg zijn van deze multiculturalisering zijn volgens haar niet enkel veroorzaakt door etnische/raciale spanningen, maar zeker ook door seksuele spanningen. Nederland werd door Geert Hofstede gekarakteriseerd als een bij uitstek feminien land (overlegcultuur etc.), maar dit is in gevaar doordat de nieuwe Nederlanders dit niet begrijpen. Hoving noemt de crisis van de Nederlandse samenleving een crisis van mannelijkheid, jawel mannelijkheid. En dan allereerst die van de etnische mannelijkheid.

De politiek wil deze crisis van etnische mannelijkheid bestrijden met autochtone mannelijkheid in de vorm van de legerkistjestaal van de GlennMills-Internaten. Hoving ziet een parallel met het koloniale tijdperk dat in de literatuur vaak werd beschreven als ‘Witte mannen redden bruine vrouwen uit handen van de bruine mannen’. Een terugkeer/herbevestiging van de traditionele scheiding van mannelijkheid en vrouwelijkheid, die door columnisten weleens wordt geimpliceerd als ze schrijven over Rokjesdag en het belang van blote vrouwenbenen, is volgens Hoving niet de oplossing.

Hoving zegt dat gender een ordenend en hierarchiserend principe in de samenleving is. Vrouwelijkheid wordt vaak gezien als zwak. Dit komt duidelijk naar voren in de positievere waardering van een beroep zodra er meer mannen voor kiezen (verpleging etc.). De mannelijke legerkistjestaal komt voort uit een verlangen om met het in ere herstellen van de oude hierarchische structuren, de huidige crisis in de maatschappij het hoofd te bieden. Volgens Hoving is dit contraproductief en zij ziet dus niets in de verheerlijking van mannelijkheid en mannelijke relaties die je tegenkomt in de maatschappij en daarmee in de literatuur. Zij ziet veel meer in literatuur die de kwetsbaarheid van de man beschrijft. Maarja, dit verkoopt natuurlijk niet.

Genderrollen zijn overal en versterkt door de commercie vormen zij een wurgend klamme mal. Zelfs Hoving is er een slachtoffer van. Toen zij de benaming van het literaire vrouwengezelschap ‘Chicks on High Heels’ hoorde, dacht zij ook dat de dames simpelweg oog hadden op een makkelijk commercieel succesje. Ze was verbaasd toen het gezelschap in Opzij verklaarde dat de ‘High Heels’ bedoeld waren om boven de maatschappij uit te stijgen. Wellicht zelfs om te ontsnappen aan de middelmatigheid?!

Hoving ziet een deel van de oplossing in een grotere deelname van vrouwen aan het maatschappelijke debat. Maar veel verder komt ze niet. Ik ook niet, maar dat was mijn bedoeling hier ook niet.

Na nog wat interessante lezingen en wat getnetwerk op de borrel fietste ik door de regen naar het station en stapte in de trein. Nu zou het natuurlijk prachtig geweest zijn als ik Rudy weer getroffen had, maar helaas. Braaf op het lege balkon met Steven gebeld en vervolgens door waarschijnlijk dezelfde bui van WTC naar huis gefietst. Bijna thuis besloot ik nog even een lekker Turks brood te kopen voor bij de pan met Turkse lekkernijen die op het gasfornuis staat. Ik liep een Turkse/Marrokaanse (ik weet het nooit!) winkel in en kocht daar even snel een brood. Om mijn falen wat betreft mijn burgerplicht van vanmorgen goed te maken knoopte ik een praatje aan met de meneer van de winkel. Die was daarvan blijkbaar zo onder de indruk dat hij met me mee naar buiten liep (en het regende nog steeds), een praatje maakte, zicht voorstelde (hij heet Hassan) en me zelfs een doos druiven gaf. “Rachelle, kom je snel weer eens langs, dat gezicht vergeet ik zeker niet!” (Let wel, mijn gezicht was een redelijk dramatisch mascarabad tegen die tijd). Maarja, toch leuk, die burgerplicht.

Rest mij slechts één vraag... Die Hassan, handelde hij ook uit burgerplicht, of was het slechts zijn etnische en verwarde mannelijkheid die sprak... ? (Of moet ik hopen op een combinatie van deze twee impulsen?)

Eric: Al die energie die de afgelopen jaren in de ambtelijke academische wereld is gaan zitten, moet de komende tijd gestoken worden in iets anders, dacht ik zo. Alleen Rudy stond er niet voor open ;-)

Fieneke: Bagels and Beans, geweldig! :-) haha
Mooie blog! En we kunnen over de kwesties van allochtone mannelijkheid en het huidige nut van feminisme nog genoeg praten volgend jaar, aangezien ik bij Isabel ga afstuderen en zij mij reeds heeft doordrongen van de zinvolheid van nadenken over deze onderwerpen.
Ik hoop dat je bij de Publieke Zaak wordt aangenomen!

Marloes: Hahaha, was inderdaad ook best wel bruut. En dat met de politieke gevoeligheid van dit moment, wees blij dat Rudy (Rudy?!) je niet meteen aangevlogen is. Mooi verhaal verder, had "de crisis" nog nooit bekeken vanuit een genderinvalshoek. Alleen die legerkistjestaal van autochtone mannen blijft een beetje vaag..maar dat zal wel aan mijn betrokkenheid aan het maatschappelijke debat liggen :-d

Martin: Vind je dat een briefje geven aan een medereizigster, omdat deze te luid/te enthousiast zit te bellen in de trein tot de burgerplicht behoort? Zit wel een kern van 'waarheid' in, maar ik zou zeggen laat die Rudy lekker in zijn eigen soep gaar koken - ik vind het een beetje een ecologische misvatting.

Marinda: hey rachelle,
ik vind dat je voor een mooi eind aan deze dag hebt gezorgd! we kunnen (ik kan) een voorbeeld aan je nemen...