19 maart 2007

Kan jij nog alleen zijn met je gedachten?

Hoe zouden onze levens er uit zien zonder mobiele telefoon, email, msn, hyves, internet, skype, pinpassen, blogs, online bankieren, digitale bibliotheekarchieven, usb-sticks, goedkope vliegtickets, ipods, tv, en al die andere dingen waar ik nu zo moeilijk op kan komen omdat ze zo’n onafscheidelijk deel van mijn leven geworden zijn? Soms praat ik met vrienden over waarom we nou eigenlijk zoveel tijd besteden aan Hyves enzo, over de andere zaken hebben we het al niet eens meer.

Toen las ik in Opinio een column van Theodore Dalrymple. Hij schrijft over intolerantie tegen stilte en komt hierop doordat hij verbaasd was over in stilte wandelende mensen aan de Engelse kust. De mensen zagen er zelfgenoegzaam uit en Dalrymple vermoedt dat dit kwam doordat ze alleen met hun gedachten konden zijn. Hij betwijfelt of de moderne mens deze zelfgenoegzaamheid ooit zal bereiken. Deze mens is volgens Dalrymple allergisch voor stilte geworden en doet alles om deze te vermijden. Continu is de mens op zoek naar impulsen, in de vorm van geluid of iets anders. Dalrymple denkt dat de alomtegenwoordigheid van entertainment de belangrijkste oorzaak is van verveling, die ook alomtegenwoordig is. Hij zegt dat mensen de contemplatie schuwen omdat ze er dan achter zouden komen hoe leeg hun levens eigenlijk zijn. (http://www.opinio.nu/node/163)

Nu is Theodore Dalrymple natuurlijk niet de meest onomstreden persoon, maar meestal vind ik zijn punten wel raak klinken. Zeker in dit geval.

In mei word ik 26. Dat betekent dat ik nu voor het eerst in 10 jaar, sinds de tijd dat ik 16 was en begon met chatten en dat soort dingen, woon in een huis dat geen internetaansluiting heeft. Daarnaast heb ik in mijn nieuwe kamer ook geen tv. Eigenlijk is het dus ik en mijn boeken, en niet heel veel meer. Ik geef toe, het is even afkicken, maar ik was dan ook een veelgebruiker. Dat de aandacht zich nu niet meer op een muisklik afstand bevindt, blijkt goed voor me te zijn. Ik betrap mezelf er zelfs zo nu en dan op dat ik gewoon wat voor me uit zit te denken.

Toen we met de leesclub het boek ‘Tijd van Onbehagen’ van Ad Verbrugge lazen moest ik steeds denken aan een idee van deze filosoof dat hij ooit uitte in een Tegenlicht documentaire. Hij zei dat we tegenwoordig niet meer volwassen willen worden. Dat volwassenheid het ideaal niet meer is. Dit ideaal is vervangen door het ideaal van de jeugd. Kleine meisjes willen Britney Spears zijn, jonge vrouwen willen Britney Spears zijn en dertigers willen nog steeds Britney Spears zijn. Hoewel ik me afvraag in hoeverre het voorbeeld Spears na haar recente uitspattingen nog passend is, strookt deze afkeer van volwassen worden wel met het idee van Dalrymple over deze tijd. Contemplatie is toch noodzakelijk voor volwassen worden? En als we daar niet meer aan doen, worden we dan ook niet volwassen? Een samenleving van jongeren… hmmm.. hoe zou dat zijn?

Ik stel je de vraag. Kan jij nog alleen zijn met je gedachten?


13 opmerkingen:

Jota zei

Ik spreek geen Nederlands... Uh, I wish my Dutch reached a little further than Ja, Nee or Lekker.

No way, I'll just keep on being 'the One who doesn't...'

;-)

Marinda zei

Ja! En het is best fijn :-)
Ik moet wel zeggen dat ik soms echt expres de radio uitlaat, terwijl ik erg geneigd ben om die altijd automatisch aan te zetten (tegen de stilte?!), en dat ik me voornam om straks in Rome (als ik bijna in het park Borghese woon) vaak te gaan wandelen zonder iets mee te nemen...
Hoop dat het me goed doet!

Dus eigenlijk... mooie topic, Chelle!!

Matthijs zei

Dat is waarom je moet genieten van verveling. Verveling is bij ons een schaars goed.

cheruchan zei

@jota - if I feel like it I will translate the piece to English sometime soon ;)

@marinda - Weggaan is goed, soms.. Beetje teruggeworpen op jezelf, uit die comfort zone zeg maar.. :)

@matthijs - als jij het verveling wilt noemen.. maar inderdaad, het is vaak de verveling en het daarnaast niet alleen om die reden willen zoeken van afleiding die de gedachten doet komen!

wtr. zei

Wat mij in dit geval wel noodzakelijk lijkt is een kleine historische uitwijding.

De mensheid heeft namelijk door de eeuwen heen elke technologische ontwikkeling met argusogen bekeken. De boekdrukkunst betekende het einde van de kritische geest, films zorgen voor hersenverweking en de jeugd van tegenwoordig heeft een concentratieboog van nul dankzij de digitale ontwikkelingen.

Deze zogenaamde moderne mens is volgens mij evenwel zeer goed in staat om zichzelf terug te trekken in zichzelf en 'alleen te zijn met zijn gedachten'. Sterker nog ik denk dat de I-pod dit tot een hoger niveau heeft getild als je bedenkt dat men zich zo, zij het kunstmatig, volledig af kan sluiten voor de omgeving.

Mensen die in Engeland langs de kust lopen doen dat ook niet in stilte, zij lopen met de wind en de zee in hun oren.

Wat ik hiermee wil zeggen is dat de verveling en de alomtegenwoordigheid van entertainment niet perse leiden tot een oppervlakkige manier van leven en vluchtig omgaan met alle impulsen die er aanwezig zijn. We vervallen niet zo makkelijk in een zap-cultuur.

Mensen zullen altijd gemakzuchtig zijn, uit luiheid, uit armoe, uit onwetendheid. Maar er zullen altijd mensen zijn die dit tegengaan, in een uiterst delicate dans waarin beide elementen elkaar op een vernuftige manier in balans houden.

Alleen zijn met je gedachten betekent niet perse dat jouw gedachten daarmee enkel de jouwe zijn. Interessanter is voor mij: kun je nog alleen zijn ín je gedachten?

cheruchan zei

Ik begrijp je punt Wouter. En eigenlijk zie ik het artikel van Dalrymple ook alleen maar als een spiegel. Want hoewel ik weet hoe fijn ik het vind om rustig te zijn en na te denken en te schrijven ofzo, vaak schiet het er bij in vanwege het tempo waarin andere dingen gedaan moeten worden. Of vanwege het zoeken van afleiding in dingen. En ik denk wel dat meer mensen dat hebben... jij niet?

ruud zei

Allereerst mijn complimenten voor dit stuk...!

Ik had het vandaag met Wouter (de champignonnenboer uit Standaarbuiten) over het feit dat televisie, internet en het bijbehorende entertainment verslavend werken. Zoals bij iedere verslaving gaat de mens op zoek naar sterkere prikkels of impulsen zoals dalrymple het noemt. Vandaar dat we tegenwoordig honderden kanalen kunnen ontvangen op onze TV-decoders. Probleem dat hierbij ontstaat is dat niemand meer weet wat hij of zij nou eigenlijk wil zien.

Hoe meer keuzes er ontstaan in onze levens, hoe ongelukkiger we worden, maar dat terzijde.

Mensen worden dom en bang gehouden, want op die manier zullen ze zoveel mogelijk gaan consumeren. Bewustzijn wordt door de media bewust niet gecreëerd, want daarmee zouden ze een hoop easy money mislopen. Een dealer houdt zijn klanten liever verslaafd. Ik denk dat het beter is als we ons blijven laven met verdovende prikkels uit de media. Om met de wijze woorden van de Eindhovense Profeet te spreken:
"Het schijnt nu eenmaal de bedoeling te zijn en wie zijn wij nu om daar niet aan te voldoen?"

cheruchan zei

@ruud! - wat leuk! waar schrijf jij tegenwoordig? ik zie je niet meer op hyves?!

en dank voor je reactie! en wat betreft het ons laven aan al die inkomende stromen (?).. tsja, misschien dat het onder de rivieren beter gaat, daar is de rest van het leven ook een stuk rustiger natuurlijk ;)

Jota zei

@ Chelle... After ten months in Leiden and many others reading your blog and talking with you... Maybe it's time I learnt Dutch at last! Ain't it?

Thanx anyway!

Besos!

Agnoek zei

hey Rachelle,

Je brabantse roots niet verloochenen, he!

Verder ben ik van mening dat deze meneer een aantal dingen door elkaar haalt. Door zijn cultuur-pessimistische visie heeft hij alleen maar oog voor de slechte kant van het aantal (hoogstwaarschijnlijk) prikkels door moderne media.
Hij vergeet dat alle mensen prikkels nodig hebben om gedachten over te vormen. Radio, televisie maar met name internet geven mensen de mogelijkheid om gemakkelijk informatie te vinden. (jij bent in staat zijn artikel op het internet te lezen en hierop te reflecteren)
Dit neemt niet weg dat mensen ook last kunnen hebben van een overvloed aan prikkels, waardoor ze niet goed functioneren. Maar de meeste van ons kunnen dusdanig prikkels sturen, dat we niet meer afgeleid raken terwijl we naar de radio luisteren.
(ik vermoedt dat er wel verschil zit in prikkeltolerantie, en dat je ook informatiejunkies hebt (wellicht ook prikkeljunkies))

Op basis van ervaring Japan (treinen vol met jongelui met Ipods) is het opzetten van (luide) muziek in openbare ruimtes, een manier om een eigen prive-ruimte te creeren (wat af en toe wel lekker is als je met je neus in de oksel van een medepasagier staat)

(ohh ja zijn statement over de bejaarden die completatief zijn, is ook niet heel erg overtuigend)

Agnoek

machiruda zei

Hmm, goed stukje chelle. Het is ook iets waar ik de laatste tijd veel over denk. Of nou ja, 'denk' - ik merk in elk geval dat ik voor mijn eigen gevoel veel te veel afgeleid wordt door alle digitale dingen om mee heen - fora, blogs, mail, etc. En dat ik daardoor te weinig tijd besteed aan dingen als gewoon een mooi boek lezen!

Het voornemen is dus om een beetje af te kicken de komende tijd (haha!), ook omdat ik merk dat wanneer ik een weekje zonder internet zit het geen probleem is. De wereld draait wel door. En als ik dan door het plantsoen loop, of over het strand, de wereld ook mooi is en je veel gerichter kunt denken ofzo dan achter een steeds maar wisselend beeldscherm.

Wel is het idd zo dat bepaalde (digitale) ontwikkelingen mensen juist de gelegenheid bieden om even alleen te zijn met hun gedachten - zoals die I-pod. Of misschien ook een blog waar gedachten worden geschreven die verder nergens een uitweg krijgen. En op die manier voor de schrijver juist veel meer vorm krijgen.

Ruud zei

Tsja, dat stoppen op Hyves heeft misschien ook wel te maken met het door jou geschrevene. Ik was teveel afgeleid. Nu heb ik mijn eigen stek: www.kaals.nl
Ik blijf je in ieder geval volgen!
gr ruud

Anoniem zei

backlinks checker good seo backlinks backlink builder