13 december 2009

No Impact Week – Terugblik

Gisteren griste ik op mijn weg uit de trein het Volkskrant Magazine en twee losse katernen van een tafeltje mee. Me ondertussen afvragend of ik er iets van zou gaan lezen, door de ervaringen van de afgelopen weken achtte ik de kans hierop redelijk klein. Maar op de bank bij mijn zusje, heerlijk opgerold in haar blauwe snuggy, werd het blad toch ter hand genomen. En wat schetst mijn verbazing? Een artikel over No Impact Man. Journalist Marie Claire van den Berg (hier & hier) deed net als ik mee aan het No Impact Experiment en schreef erover voor Volkskrant Magazine. Goed moment ook voor mij om even terug te blikken op die week in oktober.

Twee weken terug verving ik voor het eerst in een week of zes mijn vuilniszak.Niet omdat hij vol was trouwens. Als je je koopzucht in toom houdt, geen etensresten in de vuilniszak stopt en bij het boodschappen doen vooral zaken aanschaft die niet te overdreven verpakt zijn, blijft de vuilniszak redelijk leeg. Stinken en zweten doet ie ook niet, want alles wat dat veroorzaakt (food!) gaat buiten in de barbecue-turned-compostbak. Interessante processen zijn daar te aanschouwen trouwens.

Marie Claire van den Berg ervaarde min of meer hetzelfde. Maar met twee kinds, een kerel, en een hoog-consumptief huishouden was haar weg een stuk heftiger. Ze pakte het echter stukken serieuzer aan dan ik. Ze verpakte cadeaus in oude lappen (wel op de Japanse furoshiki-wijze), gebruikte de resterende lappen voor de afronding van het toiletbezoek, fietste best ver naar een biologische boer, poetste haar tanden net als No Impact Man Colin Beavan met zuiveringszout, en kocht katoenen luiers voor haar koter. Waar ik al amper vlees at, ging zij met haar hele gezin terug naar drie dagen vlees per week, een hele prestatie al was het maar wat betreft het overreden van haar vent!

Net als ik verbaasde ze zich over de tijd die het kost om relatief No Impact te leven. De tijd die het kost om te plannen wat je gaat eten, welke ingrediënten je mag kopen, waar die ingrediënten onverpakt te vinden zijn, hoe lang wat je maakt houdbaar is als het niet de vriezer in mag. Net als ik was ze verbaasd over wat een fijn gevoel het gaf om weinig afval te produceren (“Nooit gedacht dat ik nog eens zou genieten van mijn eigen afval.”). Ook voor haar voelde No Impact Week als een ontgiftingskuur. “Een keer per week naar de boer fietsen is een verademing vergeleken bij de kwelling van boodschappen doen rond het spitsuur in de supermarkt. En ik was vergeten hoe leuk het is om samen af te wassen."

Leuk ja. Als ik me iets van die week in oktober herinner is hoe ongelofelijk blij ik was. Hoe goed het voelde om uitgebreid bezig te zijn met aspecten van het leven (boodschappen doen, experimenteel koken, tijd nemen voor de mensen om me heen, ...) die ik soms in de drukte van alledag minder aandacht geef. Die ik maar even snel doe, omdat ik nou eenmaal moet eten, of omdat die afspraak nou eenmaal al drie weken in mijn agenda stond.

Op materieel gebied kwam er de afgelopen tijd weinig nieuws bij, ik leende leesclubboek “De Prooi – Blinde trots breekt ABN Amro” van mijn collega Douwe (wat overigens weer aantoonde dat paperbacks weinig duurzaam zijn – niet erg geschikt om een 2e keer te lezen – hopelijk weegt voor Douwe de persoonlijke boodschap van Jeroen Smit op tegen de extra kreuken in de kaft, ai), ik gaf Pieter, Henry, Peter, en Fre ‘doe-dingen’ (film, museum, toneel) kado, en ik ging dat leuke jurkje bij de COS niet eens passen omdat ik het toch niet nodig had. Wat me dan weer toestond om de mooiere versie van de paraplu, die ik wel echt nodig had, te kopen

Op immaterieel gebied kwam er wel veel bij. Meer bewuste quality time met mensen die belangrijk en minder belangrijk voor me zijn. Meer goede gesprekken over onderwerpen die er toe doen: zelfs opmerkingen a la ‘Doe niet zo No Impact’ schaar ik hieronder. De ontmoeting met de jongen die werkt voor de club die achter Plastic Hero zit. En natuurlijk de fijne man die er even was. Al is het causale verband met No Impact daarbij wellicht minder voor de hand liggend.

Tegelijkertijd kwamen de afgelopen weken in de aanloop naar Kopenhagen de klimaatsceptici steeds vaker in het nieuws. Toen moest ik weer denken aan de paper die ik ooit schreef voor het college Groene Filosofie van Marius de Geus bij politicologie. De klimaatconsensus was toen minder groot. Ik stelde toen dat het weinig uitmaakte of de klimaatsceptici, of de ‘strijders’ gelijk zouden krijgen. Dat het voor de mens sowieso goed is om de ‘strijders’ te geloven en zijn levensstijl aan te passen (in de richting van No Impact Man). Gewoon, omdat het voor mensen zelf beter is om te leven in een wereld van minder verspilling, minder onnodige aankopen, meer aandacht voor elkaar en de wereld, etc. Dat we dus enkel te winnen hebben bij een verandering van onze levensstijl. En dat de vrees voor het milieu ons wellicht qua acties in de goede richting duwt

Dat dacht ik ook toen ik die klimaatsceptici hoorde de afgelopen tijd. Doe nou niet, dacht ik. Misschien hebben jullie wel een beetje gelijk, who knows, maar we zitten nou net een beetje op de goede weg. Mensen denken na over hun manier van leven, raken meer bereid om kleine aanpassingen te doen. En trouwens, als het mens-als-medeveroorzaker-van-opwarming-aarde niet helemaal klopt, zijn onze zeeen nog steeds leeggevist en vol met plastic, moeten we nog steeds nadenken over het belang van rentmeesterschap.

Ik moest de afgelopen weken ook steeds denken aan wat de New Yorkse dominee in de Riverside Church zei toen ik daar een momentje van reflectie had op een zondagochtend half oktober. Wat quotes uit mijn aantekeningenboekje (persoonlijk versta ik onder 'heaven' niet een hiernamaals trouwens, maar het mogelijke hier en nu):

“We can’t always get what we want, but we might get what we need.”

“Stuff can’t buy me heaven – How much will keep me out of heaven

“What keeps me separated from the divine today, in this world

“ I am handicapped, I might be vertically challenged. I can’t get off the ground with all this stuff I have acquired"

“The beginning of justice is the redefinition of what it means to be rich.”

“Access is for those who are willing to let go, to get real close, and to share.”


De bomen van de rijkdom groeien misschien toch niet tot in de hemel, en je komt er sowieso niet van in de hemel. Heeft toch nog best wat opgeleverd dat No Impact gebeuren, vindt u ook niet?

2 opmerkingen:

herman zei

Goed bezig, Rachelle. Jammer van die fijne man. Als ik mezelf betrap op geloof in een groeiend ‘algemeen milieubewustzijn’ dan is het tijd voor een reality check. Wat voor mij goed werkt is een bezoek aan eg. Gamma of Praxis. Bekijk de verkoop van kerstrommel en laat alle hoop varen.

cheruchan zei

:) Inderdaad nog weinig mensen publiekelijk horen zeggen dat we eigenlijk moeten stoppen met het vergaren van dergelijke troep...