20 december 2014

Hoeksche Waard, o Hoeksche Waard

Vaak fantaseer ik over een dijkhuisje in de Hoeksche Waard, dat prachtige eiland ten zuiden van Rotterdam. Mijn tante is er huisarts en vroeger gingen we vanuit Brabant vaak naar Alcazar. Niet dat ik de Hoeksche Waard toen al mooi vond, nee. Maar ik had er wel mijn eerste vriendje. Hij was keeper bij VV Puttershoek.

Mooi ging ik de Hoeksche Waard pas vinden toen ik er een cursus Ambassadeurs van het Landschap voor IVN mocht organiseren (zie deze link naar onze oude (!) site). Met 25 recreatieondernemers crossten we in een veel te grote bus over de smalle dijken van het eiland en ik vond het prachtig. Zeker na de liefdevolle woorden van oud-voorzitter van het Hoekschewaards Landschap, Joost Kievit, over de natuur op het eiland, was ik verliefd. Er was geen ontkennen aan.

Tijdens de presentatie die een van de cursisten aan het eind van de cursus gaf vertelde ze over een magisch moment met de natuur toen ze op een vlonder lag in Ambachtsheerlijkheid Cromstrijen. We hadden slechts vanuit de bus vanaf een dijk naar dit gebied gekeken, dus ik kende de plek die ze bedoelde niet. Maar ik wilde er wel heen, naar het vlonder in Ambachtsheerlijkheid Cromstrijen. Die naam alleen al, Ambachtsheerlijkheid Cromstrijen - dat klinkt toch fascinerend!

Maar goed, de Hoeksche Waard is met het OV al behoorlijk onbereikbaar en de Ambachtsheerlijkheid al helemaal. 35 minuten lopen vanaf een halte waar je alleen maar kan komen met de belbus. Ik neem graag OV-drempels, maar deze was me iets te hoog. Daarom heeft het sinds voorjaar 2011 tot vandaag geduurd voordat ik voet zette op deze gronden. Erheen gereden met een MyWheels-auto. Waarom vandaag? Omdat ik wilde wandelen, de Ambachtsheerlijkheid opzocht op Google Maps en er, jawel, een foto verscheen van een vlonder.

En jeminee, wat was het mooi. Scheuren over smalle dijkjes in een Eco-Clio (met begrenzer!), in de harde wind toch helemaal het vlonder op, besproeid worden door de golven van het wilde Hollands Diep, genieten van de kleuren van het landschap, wat een heerlijkheid! Ow, en de Ambachtsheerlijkheid Cromstrijen bleek helemaal geen natuurgebied, maar een echt landbouw-gebied. Het vlonder ligt in de Oosterse Bekade Gorzen, een stukje deltanatuur ten oosten van Numansdorp dat pas een paar jaar bestaat. De buitendijkse akker die ervoor heeft moeten wijken was wel onderdeel van de Ambachtsheerlijkheid.

Van de zomer ga ik op een mooie dag eens een half uurtje op het vlonder liggen, kijken wat er dan gebeurt....

PS Foto's staan ook op m'n Facebook-pagina.

26 november 2014

Zendstation

Hoewel de publieken
Steeds een beetje meer
Beginnen te lijken
Op John de Mol
Klinkt dit zendstation
Nog graag als 1, 2 of 3

Naast genieten
Want dat mag best
Is verheffing
Dat wat centraal staat
Samen groeien
Zo te zeggen

Dit zendstation
Stuurt liefde
En verwacht groei
Komt die voeding niet
Dan krijg je net als bij de publieken
Korting op subsidies

Zeker de winter
Als de rust wat wederkeert
Is de tijd om net als de boeren
Te bouwen aan je eigen (t)huis
Net zoals in de bodem
Humus zich juist dan vermeerdert

Noem het elitair
En misschien wat naïef
Maar net als op het land
Is slecht zorgen voor Humusje
Inmiddels
Zo onaantrekkelijk

Gaat heen
En verhef uzelve
Klinkt de roep
Van dit zendstation
Dat zelf ondertussen ook
Stevig aan het (ver)bouwen is

22 november 2014

Samen met jezelf

Net dit plaatje op m'n bureaublad gezet. Gepikt van de site van The Optimist. In dat blad las ik vanavond het artikel 'Samen met jezelf', dat hier online te vinden is.

In 2007 schreef ik het stukje 'Kan jij nog alleen zijn met je gedachten?' en tot op de dag van vandaag blijft het elke keer weer een stap om me af te sluiten. Terwijl ik weet hoe weldadig het altijd is.

Het artikel in The Optimist geeft een aantal mooie inzichten. O.a. over waarom het voor veel mensen nodig is om alleen te wonen en over het belang van langere periodes van afzondering om zo tot diepere inzichten te komen. Mooie quote van Osho: 'Wie zich van binnenuit vult, merkt tot zijn verrassing dat zijn vermogen om zich met anderen te verbinden aanzienlijk toeneemt.'

De laatste dagen fantaseer ik over een voettocht naar Rome. Misschien ga ik dat wel doen in mijn sabbatical in 2015. Het Pieterpad doortrekken naar de St. Pieter. Wie weet.

17 november 2014

Jij de wereld

Daar sta je dan
Jij de wereld
Hoe nu verder?
Is er een weg?

In het groot 
En in het klein
Gewoonte, schuld, verplichting
Kramp, kramp, kramp

Inmiddels zeggen alle meters
Dat het anders moet
Het lichaam dat ons huis is 
Wil dit niet meer

Maar hoe, maar hoe?
Hoe maak ik het anders?
En moet het echt?
Het gaat toch best wel nog?

Er is een antwoord
Er zijn antwoorden
Bij anderen
En in jezelf

De crux is vertrouwen
In dat loslaten, verstoren
Iets oplevert
Dat ook goed is, beter

Laat los
Laat de chaos
Wij, ik, de wereld
Zullen dankbaar zijn

7 november 2014

Volle maan

Een maancyclus geleden
Keken we
Na onze avond met de wonderlijke broeders
En de lawaaierige treinen
Allebei naar de volle maan

Hij was toen nog feller
Alsof er iets mis was
We stuurden elkaar foto’s
En je zei me
Dat ik m’n ramen moest wassen

Nu is de volle maan er weer
Even hoog in de lucht
Maar ik kan je niet appen
M’n ramen zijn nog net zo vies
Verder is alles anders

6 november 2014

Duurzaamheid als naastenliefde

Het Apostolisch Genootschap
Begin dit jaar kwam ik via een bijzonder iemand terecht bij het de Haagse afdeling van het Apostolisch Genootschap. Ik was verbaasd en verblijd over het treffen van een religieus genootschap dat zo de taal van deze tijd spreekt. De thema’s die werden behandeld spraken me aan, hun Godsbeeld klopte met het mijne (God als liefde, en wij hebben als mensen steeds weer de keuze om te kiezen tussen liefde of haat/angst) de teksten van de liederen raakten me en het gemeenschapsgevoel was als een warm bad. Dat de diensten om half tien beginnen, was wonderlijk genoeg geen bezwaar.

Mooie bijkomstigheid was dat het prachtige gebouw van het ‘ApGen’, vlak achter Eetbaar Park Zuiderpark ligt, aan de Haagse Loevesteinlaan. Normaliter kom ik daar op de zondagse tuindagen gehaast rond enen aanzetten, maar nu werd het zo dat ik na een dienst rustig door Zuiderpark en kruidentuin naar Eetbaar Park wandelde en nog nadenkend over het in de dienst geleerde, geheel ontspannen en geestelijk verkwikt Eetbaar Park klaarmaakte voor de tuinmiddag.

Zoals dat gaat raak je natuurlijk ook aan de praat enzo. De leden van het ApGen vonden het maar al te mooi dat ik de groene achterbuurvrouw bleek te zijn, al was de achtertuin bij veel broeders en zusters volledig onbekend.

Fête de la Nature
Na een paar weken hoorde ik er wat zoemen over Fête de la Nature, het weekend eind mei dat dit jaar voor het eerst in Nederland georganiseerd zou worden. O.a. door het Natuurcollege. Doel was een bottom-up beweging creëren waarin mensen met een zelfbedachte activiteit anderen konden betrekken bij de natuur. Het Haagse Apostolisch Genootschap bleek grootse plannen te hebben voor Fête de la Nature en zocht nog een locatie voor de buitenactiviteiten. Dus toog ik ergens in april na een dienst met het groepje organisatoren naar Eetbaar Park en liet ik hen onze tuin en de omliggende tuinen zien. De locatie bleek perfect en al pratende deed zich ook nog een mooi staaltje synchroniciteit voor toen bleek dat een van de heren die ik een rondleiding gaf naast lid van het landelijk bestuur van het Apostolisch Genootschap, ook nog eens de vader van een nieuwe goede vriendin bleek te zijn.

Op deze manier raakte ik betrokken bij de thema’s ‘duurzaamheid’ en ‘verbinding met natuur’ binnen een religieus genootschap waarin ‘naastenliefde’, ‘medemenselijkheid’ en ‘verbinding met jezelf’ nagestreefd worden. Waar voor mij de trits verbinding met jezelf, de ander en het natuurlijke systeem waar we onderdeel van zijn de basis vormt voor een duurzame levensstijl (zie voor een uitleg bijvoorbeeld deze presentatie), was ik er tijdens de diensten van het ApGen al achter gekomen dat men ‘duurzaamheid’ toch wat ongemakkelijk vond. Meedoen met Fête de la Nature was voor de initiatiefnemers een manier om de dialoog en de bewustwording hierover te vergroten.

Fête de la Nature Zuiderpark op 25 mei was prachtig, een waar feestje. Maar, hoe de thematiek van het feest tijdens de eredienst van het ApGen aan bod kwam, was voor mij teleurstellend. Waar in de missie van het Natuurcollege ‘verbinding met natuur’ de kern is, werd dit niet overgenomen door de voorganger, die het hield bij ‘verwondering over natuur’. En, het testament van Wubbo Ockels werd enkel aangehaald voor wat betreft zijn pleidooi om weer te gaan geloven in de mens, ‘we kunnen het samen oplossen’. Hierbij liet de spreker na te noemen dat de kern van Ockels’ opdracht is dat we onszelf weer moeten gaan zien als onderdeel van het systeem van de natuur en dat dát de voorwaarde is voor het realiseren van de duurzame transitie.

Een prachtig gesprek op Eetbaar Park
Voor Prinsjesdag was het landelijk bestuur van het Apostolisch Genootschap in Den Haag en ik had de eer om een rondleiding te geven op Eetbaar Park Zuiderpark. We spraken weinig over plantjes en veel over de wijze waarop we met onze stichting mensen proberen mee te nemen in de verbinding tussen mens en natuur middels systeemdenken en permacultuur. Mijn gasten leerden mij over ‘Verwondering, Verbinding & Verantwoordelijkheid’ – een mooie manier om over duurzaamheid te spreken.

Ik deelde ook mijn teleurstelling over de Fête de la Nature-eredienst met hen. De voorzitter van het landelijk bestuur, Apostel Bert Wiegman, herhaalde daarop iets dat een lid van de Haagse afdeling me na afloop van de eredienst ook al vertelde, dat je een grote terughoudendheid moet hebben in het voorschrijven van bepaald gedrag aan mensen. Omdat je nooit precies weet wat de situatie van die persoon is en in wat voor aarde je voorschrift valt.

Duurzaamheid = Naastenliefde
Hoeveel hier ook voor te zeggen is, ik ben het er niet mee eens. Om te beginnen is er een verschil tussen ‘verbinding met natuur’ en het ‘prediken van duurzaamheid’. Het eerste werkt zingevend, het maakt je als mens onderdeel van iets. Voor veel mensen in onze cultuur is het echter ook iets zweverigs dat riekt naar bomen knuffelen. Of het is iets waar een taboe op rust, omdat het ons dierlijk maakt of ons herinnert aan onze sterfelijkheid. Het voelen van verbinding met natuur zorgt in mijn overtuiging voor nadenken over je eigen gedrag t.o.v. natuur en maakt het verduurzamen van je consumentengedrag een logische vervolgstap. Dus niets geen gepredik.

Toch is er inmiddels, gezien alle milieuproblemen die steeds prangender worden, ook wel iets te zeggen voor het ‘prediken van duurzaamheid’. Ik zou hier een pleidooi willen doen om dit gelijk te scharen aan het ‘prediken van naastenliefde’ of 'Heb uw naaste lief zoals uzelf', dat in christelijke kerkgenootschappen gemeengoed is. Iemand (en jezelf!) een bepaald gedrag voorschrijven heeft namelijk meer en meer iets te maken met het beschermen van onze directe leefomgeving. En met het beschermen van de leefomgeving van onze kinderen. Duurzaamheid gaat daarmee over het liefhebben van jezelf en de mensen die lief zijn.

'Heb de natuur lief zoals uzelf'
‘Verbinding met natuur, met de ander en met jezelf’ is de rustige manier om via bewustwording te geraken bij verduurzaming van onze maatschappij. Inmiddels is het gezien de urgentie van de milieuproblematiek (klimaatverandering, grootscheeps verlies aan biodiversiteit, de impact van onze vlees-verslaving, verlies aan bodemvruchtbaarheid, etc.) de vraag of er niet iets meer gepredik nodig is. Gedoseerd, en met in achtneming van de situatie van de ander. Uit naastenliefde.

Ondanks mijn scherpte op dit onderwerp, kijk ik met enorm veel plezier en waardering terug op mijn kennismaking met het Apostolisch Genootschap. Ik denk dat het een club is die met haar boodschap en cultuur voor veel mensen in de maatschappij een zeer welkome aanvulling op hun leven zou kunnen zijn. Ikzelf haper inmiddels wat harder op zondag half 10, en dat vind ik elke week zonde.

5 november 2014

Standing on the shoulders of giants

Jeminee, dat wil ik bij hem! (En ja, ik weet het, aanbidding is nooit een goed plan....)
 

1 november 2014

Je weet niet waar je liefde toe leidt

Ik was van de week op een natuur-retraite in Drenthe. Twee dagen bedoeld om professionals uit de natuur- en duurzaamheidswereld (nog) sterker in hun schoenen te laten staan. Tijdens deze dagen werd heel duidelijk dat het pad dat je privé bewandelt en de lessen die je daar leert vaak ook hun weerslag (kunnen) hebben in je professionele ambities. En andersom natuurlijk.

Op de eerste dag werd ter bemoediging het liedje 'Only Time' van Enya gedraaid. Het is een nummer dat ik natuurlijk wel kende, maar de tekst had me nooit bereikt. De boodschap die we eruit meenamen is dat je nooit weet waar een handeling, privé of professioneel, uiteindelijk toe leidt. En dat alleen de tijd dat uit zal wijzen. Het gaf me vertrouwen in deze roerige tijden waarin de echte resultaten en gevolgen van mijn en ons handelen niet altijd direct zichtbaar zijn in de wereld.

26 oktober 2014

Cocon met een Deurtje

Voor D. 

Zee van Zijn
Waarin alles samen is
Schep het water in een kan
En wij vinden onze vorm 

Die vorm
Is wat wij hier zijn
Waar we aan hechten
Dat wat de ander ziet

Besef van het Zijn
Van het komen en gaan
Van de verbinding
Geeft rust

De vorm kan ook verkrampen
Tot redding in deze wereld
Maar het Zijn blijft je zoeken
Ook al wil je het niet

Soms vind je een connectie
In de ogen van de ander
In de adem
In de vingers door het haar

Als een zwangere buik
Als een kind op het strand
Vrij, speels en vrolijk
Het Zijn laat zich zien

Dan wil je
Rust van de kramp
Samen Zijn
Cocon met een deurtje

Na heel even daarbinnen
Het Zijn ervaren
Gaat het deurtje weer open
Zijn in de wereld

video

24 oktober 2014

Op pad met Panda

Hoewel de bescherming van de panda door het zien van Cowspiracy toch in een ietwat ander licht is komen te staan, ben ik nog altijd heel blij met de baby-panda die ik kreeg na een brainstorm bij het WNF over hun visie op natuur in Nederland.

Vandaag ging iemand die ik lief vind op bezoek bij de panda's in België. Mooie aanleiding om mijn panda ook eens mee op pad te nemen.

24 september 2014

De Loft

Voor de tweede keer deze week
Naar Arnhem
In plaats van de trein van 06:55
Kijk ik op AirBNB

Ik vind een mooie loft
Goed woord om mee te werven
De recensies zijn uitstekend
Snel geregeld

De aardige eigenaresse
Laat me de ruimte zien
De foto’s kloppen
Zelfs een bed van Cocomat

Na een heerlijke nacht
Ontbijt in haar geweldige huis
Ik kijk haar partner aan
En ken hem ergens van

Met mijn geheugen voor gezichten
Is dat in deze tijden
Best een risicovolle constatering
Gezien Tinder enzo

Als je het niet gelijk weet
Gewoon even wachten
Meestal komt hij vanzelf
De herinnering

‘Ik werk voor de Society Shop’
Voila, de flashback
Den Haag, De Staat, Anselm Grün
Gesprek aan het strand

Wonderlijk toch
Die synchroniciteit
Bijzondere bemoeienis
En nu?

9 april 2014

Banjeren

De wind, de zee, het strand
Ik loop en hoop
Ondanks mijn volle verstand
Dat ik ooit weer
zoals een kinderhand
De buitelende kracht zal voelen
Om door het zand te woelen
En rondjes te draaien
En met de fantasien mee te waaien
Die eens mijn gedachten bevolkten
Vol prachtige vergezichten
Van sappige groene dalen
Vol torentjes en waarachtige luchtkastelen
Om weer de vrije hand te hebben
En het hier op aarde zijn
te aanschouwen als
Een lege pagina vol ruimte
om mijn eigen leven op te bouwen.


Geschreven door Freek Sanders

16 februari 2014

Synchroniciteit

2010 herinner ik me als een jaar van veranderingen. Verlicht door het overgaan van een verliefdheid openden zich ineens nieuwe perspectieven, ik stopte met mijn baan bij de Post en belandde in een situatie van onzekere vrijheid die allerlei geweldige nieuwe dingen op mijn pad bracht. Ik schreef er al eerder over hier

Op een avond half november waarop eigenlijk alles bij elkaar kwam werd deze foto van me genomen. Ik interview hier No Impact Man Colin Beavan via Skype voor een publiek van zo'n 200 man. Tijdens dit interview stond er een mooie man in het publiek me bemoedigend aan te kijken. Later vroeg hij me waarom ik zo straalde, wat er met me aan de hand was. Ik vertelde hem over de wervelwind aan op elkaar voortbouwend geweldigs waarin ik terecht was gekomen. Hij herkende het als 'flow' en zei me het boek 'Synchronicity' van Joseph Jaworski eens te lezen. 

En inderdaad, in het boek vond ik achteraf een uitleg voor mijn ervaringen in die maanden. Gegrepen door het avontuur van de plotse vrijheid buiten de comfort zone, ontmoette ik mensen die me zomaar wilden helpen en zetten we de eerste Nederlandse No Impact Week neer met amper budget. Ik stond open, zonder veel zorgen en liet me verrassen. Ik had het gevoel dat ik met het juiste bezig was voor mijzelf en de wereld en dat het op de een of andere manier allemaal wel goed zou gaan. Ik had vertrouwen in m'n pad denk ik. Dit alles bleek volgens 'Synchronicity' de perfecte mix van ingrediënten voor het zich voordoen van flow en synchroniciteit - laat je meevoeren op de stroom van het leven en er zullen goede dingen gebeuren. Sindsdien herlees ik de wijze lessen in 'Synchronicity' regelmatig, ook omdat het me in tijden van drukte en stress herinnert aan m'n levenshouding in het mooie 2010. 

Eind september van afgelopen jaar was ik op Terschelling voor het Springtij Festival. Veel inspiratie, interessante mensen en een heerlijke omgeving. Ik had het naar m'n zin. De tweede avond fietste ik met iemand die de weg niet goed kende terug van Oosterend richting mijn hotel in West. Nadat ik haar halverwege had afgezet had ik ineens een heel sterk gevoel dat ik nog even terug moest naar cafe Hessel, 20 minuten oostwaarts. Er waren meer festivalgangers en de sfeer zat er goed in. Plots stond ik oog in oog met iemand die ik in 2011 tijdens Oerol ook al eens op Terschelling trof en die ik vaag kende uit mijn Leidse tijd, zo 2004. Verbaasd dat we elkaar alweer hier troffen terwijl we er allebei niet wonen, gaven we elkaar een knuffel. En nog een. Zelden zag ik mezelf zo openlijk enthousiast.


Een paar weken later volgde een uitgebreidere hernieuwde kennismaking. En daarop volgden een paar maanden van verliefdheid, elkaars wereld een beetje leren kennen, lessen over mezelf en over hem en uiteindelijk, helaas, verwijdering. Onze ontmoeting op Terschelling voelde als synchroniciteit. Alsof hij en alles wat hij meebracht in mijn leven simpelweg moesten gebeuren, inclusief het einde. 

Gisterenavond stond ik op een feestje met m'n single-pet weer op. Hij voelde wat onwennig en ongewenst. Mijn welwillende vriendinnetje wees me op een mooie vriend van haar vriend. Daar was ik het niet mee oneens. Ik keek wat naar hem en raakte een beetje benieuwd. Plots kwam er een prachtige vrouw binnen die ik ken van de eerste No Impact Week. Zo nu en dan was ik haar sindsdien op bijeenkomsten van duurzamerds tegengekomen. Een super authentiek persoon, altijd (althans voor het oog) in haar kracht. Het bleek zijn vriendin - wat een mooi stel! 

Verbaasd elkaar hier te treffen, praatte ik even met haar en realiseerde me toen dat ook dit een voorvalletje van synchroniciteit moest zijn. Dat ik even diende in te zien dat een/haar open, eerlijke levenshouding mooie dingen met zich meebrengt. Geen knijpende hand, maar een open hand. Met een lach op mijn gezicht verliet ik het feestje. 

Thuis klikte ik wat door vanaf haar Facebook-profiel en stuitte op een film van Jan Diederen - genaamd, jawel, 'Synchroniciteit'. Hier te bekijken, aanrader!

'The same organizing forces that have shaped nature in all her forms are also responsible for the structures of our minds.' 

11 februari 2014

Vijf ontmoetingen

Nog net naar binnen in de volle tram
Bij elke halte even naar buiten
De sfeer is vriendelijk
De man achter me en ik glimlachen erom

Uitleg over de knopjes op de deur van de RandstadRail
Door een Japanse vrouw aan haar sensei
Ik verraad mezelf door te lachen om haar grapje
Ineens weer die geliefde taal op mijn lippen

Een meisje in de trein
Heeft een van m'n favoriete boeken over voedsel bijna uit
Ze zegt dat ze niets weet van de Haagse activiteiten
Ik geef haar mijn kaartje en hoop dat ze me mailt

Een vrouw gaat los tegen een jongen over zijn afval op de grond
Hij scheldt haar de huid vol
In de tram vertelt hij me
Dat zijn vriendin net een miskraam kreeg

De twee kleine blonde meisjes
Spelen met de deuren van de tram
Wat geven die knopjes een plezier
Een jonge vrouw en ik glimlachen erom

31 januari 2014

Lekker ongezouten Stadmaker

In mei werden Christina en ik geïnterviewd door Roos Berendsen over Eetbaar Park. Meestal gaat het met dit soort interviews zo dat er dan een kort tekstje verschijnt dat inderdaad over jou gaat. Wel, inmiddels staat het interview online en dit is toch echt andere koek! Roos heeft er een uitgebreid verslag van gemaakt dat een haast woordelijke weergave geeft van dat wat wij vertelden. Hier en daar behoorlijk stevig, maar da's wel verfrissend, toch? :)

Het interview is hier in te zien.

27 januari 2014

Een beetje spijt

Twee weken geleden overleed mijn oom Rob, de zwager van mijn vader. Ik herinner me hem vooral van feestjes bij oma, toen zij nog leefde. Daar voelde ik altijd een klik met Rob, en veel nieuwsgierigheid naar zijn ideeën. Sinds oma dood is, zien de broers en zussen elkaar niet vaak meer. En als ze elkaar zien, ben ik er meestal niet bij. Zo gaan die dingen, zegt men dan.

Toch dacht ik er regelmatig aan de laatste jaren. Om langs te gaan in dat huis met al die beelden. En te luisteren naar verhalen over vroeger en over het leven. Om misschien zelfs een yogales bij Rob te nemen. Maar, hoe regelmatig ik tegenwoordig ook in geweldig Rotterdam kom, nooit ging ik bij hen langs.

En nu ik dit opschrijf, vind ik een mailwisseling met hem uit 2010. Hij mailde me om meer te weten te komen over Japanse zwaarden. Ik ging op onderzoek uit en mailde hem ook dat ik was geïnterviewd door de Boeddhistische Omroep over No Impact Week. In reactie daarop schreef hij deze waardevolle woorden:

"Tegen het grote krachtenspel van onze huidige wereldcultuur, kun je in principe niet op, het enige wat je te doen staat is te beginnen bij je zelf, en dit als voorbeeld uit te dragen in kleine kring, dat werkt, vooral als je zelf het levende voorbeeld bent van wat je uitdraagt."

"Belangrijk, blijf dicht bij je zelf, en bedenk dat met het vervullen van je begeerte, eerst echt het probleem ontstaat dat jou de boeien omdoet, en als een willoos slachtoffer vastzet in de huidige cultuur. Kijk om je heen, en zie!"

Op de een of andere manier was zijn 'Ben trots op je!!' aan het eind van zijn mail me veel waard.

In een kleine twee maanden werd een hersentumor hem fataal. Bang voor de dood was hij niet, tijdens de uitvaart werd een aantal keer gezegd dat hij had gezegd nieuwsgierig te zijn.

De dienst vond plaats in de prachtige zaal van Hofwijk in Rotterdam. Het was overvol, veel van zijn, gelukkig fitte, yoga-studenten moesten staan. Terwijl vijf mensen spraken en we een mantra zongen, waar ik na wat onwennigheid volledig in mee- en opging, lag het lichaam van Rob in doeken gewonden voor in de zaal op een baar tussen vele bloemen.

Robs vriend Erwin Kompanje sprak een rede uit die het midden hield tussen een college over de dood en een afscheidswoord. Zijn visie op verbintenissen tussen mensen, hoe die je vormen en hoe ze over gaan raakte me, veranderde mijn blik.

"Een relationele, zelf gekozen, verbintenis vormt doorgaans een positieve aanvulling op de eigen levens. Je gaat een verbintenis aan met een andere ziel waardoor jezelf een beter, vollediger, krachtiger en gelukkiger mens kunt worden. De ander kan jouw eigenschappen bevestigen en versterken en aanvullen en jij die van de ander. De ander kan de zin van jouw bestaan ook bekrachtigen en bevestigen en andersom. In de nabijheid zijn van iemand waarmee je een verbintenis hebt maakt wederzijds gelukkig. We zoeken dit soort verbintenissen dan ook op en als we ze gevonden hebben onderhouden we ze door regelmatig bij elkaar te zijn. Ik had zo’n verbintenis met Robert. Over het algemeen geeft een verbintenis tussen twee mensen die ontstaan is vanuit vertrouwen rust, neemt angst weg en geeft geborgenheid en zekerheid. Een kostbaar bezit."

"Verbintenissen geven ons leven dus zin. Zij vormen een reden om te bestaan en de reden om voort te bestaan. Zit daar dus de pijn na een overlijden? Een deel van de zingeving is weggevallen! Als verbintenissen die wij aangegaan zijn vervallen zijn vervalt de zin van ons leven. Zoals de schrijver Maarten Toonder aan het einde van zijn leven, ontdaan van al zijn geliefden, vrienden en dierbare bezit, zei; Ik ben volledig onthecht'. Een onthecht leven heeft voor het individu geen zin meer. De dood is dan echt een bevrijding."

Na de dienst was het overheersende gevoel spijt. Spijt dat ik deze bijzondere man niet echt gekend heb. 

22 januari 2014

Eik en Cypres

Het boek 'De Profeet' van Kahlil Gibran kreeg ik ooit van een vriendin. Sindsdien is het een belangrijk werk in mijn leven. Een tijdje geleden vroeg ik kunstenaar Marjolijn Zwakman om van het hoofdstuk 'Over het Huwelijk' een tekening te maken. Zo word ik elke dag aan de voor mij zo belangrijke principes herinnerd, gewoon in m'n woonkamer.

Kijk op de site van Marjolijn voor haar andere werk en projecten.

19 januari 2014

Pieterpad - Van Braamt naar Groesbeek

Pieterpad, o Pieterpad
Wat kom je toch langs mooie plekjes
Ook dit keer weer
Daar in het Oosten
Waar de Rijn ons land binnenstroomt

Treurig, treurig Doetinchem
Maar omdat in de regen wachten op de bus ook niets is
Wandel ik de stad in
Rond de kerk ontvang ik een plensbui
En laat ik me verrassen door de gedichten

De rijke bossen tussen Braamt en Groesbeek
Worden in hun winterrust verstoord
Door vaderlands natuurbeheer
Die wel, die niet
Paden veranderen in survival-routes

De route volgt de grens
Hoch Elten, Spijk, Leuth, Zyfflich
Het enige dat ons nu van de Duitsers scheidt:
Akker/berm, akker/sloot
Met grenspalen als herinnering aan roeriger tijden

Het is eigenlijk niet bij Lobith, maar bij Spijk
Dat de Rijn de grens overschrijdt
Lobith ligt niet eens aan het water
Spijk is een 'Kern met Pit'
Maar de pit lijkt ver te zoeken

Na de lange Spijksedijk
Bij de scheepswerven van Tolkamer
Stuit ik op het mooie Tuindorp
Een dame babbelt graag met vreemden
'Da's toch de jus op het leven'

Het is enkel een voetveer
Dat de Achterhoek hier met het Nijmeegse achterland verbindt
Direct proef je een verschil
Op de Zuidoever is het rijker, levendiger
De Rijn als echte grens