31 maart 2015

Weg bij Groen Dichterbij

Onderstaand interview verscheen ter gelegenheid van mijn vertrek bij IVN op de site van Groen Dichterbij, het prachtige platform voor groene buurtprojecten dat ik de afgelopen jaren samen met een geweldig team heb mogen opbouwen. 
Na 4,5 jaar bij IVN gaat Groen Dichterbij-projectleider Rachelle Eerhart per 1 april haar ontdekkingstocht in de wereld van natuur, duurzaamheid en energieke samenleving elders voortzetten. Een mooi moment om haar wat vragen te stellen over het waarom van haar vertrek en over wat ze de afgelopen jaren geleerd heeft.

Waarom ga je weg?
Eigenlijk is het korte antwoord dat ik even een tijdje geen projectleider wil zijn. Organiseren en coördineren zit in mijn bloed, maar ik heb sterk het gevoel dat het de hoogste tijd is om een betere balans te vinden met andere belangrijke dingen in mijn leven. Ik ben super dankbaar dat ik de afgelopen jaren de beweging in de samenleving van mensen die samen aan de slag gaan met groen heb mogen ondersteunen. Samen met het Groen Dichterbij team heb ik een platform opgebouwd dat denk ik echt een meerwaarde heeft voor groene buurtprojecten. Dat bestaande initiatieven ondersteunt en nieuwe initiatiefnemers enthousiasmeert om ook aan de slag te gaan. Het was mooi en het sluit enorm goed aan bij mijn persoonlijke idealen, maar het was ook hard werken – zeker in combinatie met mijn vrijwillige coördinatorschap van Stichting Eetbaar Park in Den Haag. Hoogste tijd voor een periode van rust & reflectie dus!

Wat waren je mooiste Groen Dichterbij-momenten?
Waar kan ik beginnen? Als eerste natuurlijk het moment op 8 februari 2012 dat ik op Twitter zag dat IVN en het Oranje Fonds 2,2 miljoen euro van de Nationale Postcode Loterij kregen om het project Groen Dichterbij te gaan uitvoeren. Dan de momenten dat ik van initiatiefnemers van groene buurtprojecten terughoorde dat we als Groen Dichterbij goed bezig waren. Heel bijzonder was het eerste grote event in de Rijtuigenloods toen we de icoonprojecten van 2013 bekend maakten. Er was toen zoveel blijdschap, zeker toen het Oranje Fonds ook alle genomineerden nog een cheque gaf. Ik denk ook nog aan alle regiobijeenkomsten en workshops waar ik zag hoe belangrijk het is om initiatiefnemers met elkaar te laten uitwisselen. Tenslotte noem ik ook graag hoe bijzonder het was dat mensen uit vier behoorlijk verschillende organisaties langzaam een echt team werden – dat was vanuit mijn rol als projectleider echt heel mooi om te zien!

Wat heb je geleerd?
De lessen zijn haast ontelbaar! De belangrijkste les is denk ik dat het allemaal gaat om de fysieke plek, daar waar mensen zijn komt alles bij elkaar. In deze tijden zijn we met onze hoofden via de schermen overal ter wereld en hebben onze banen vaak amper meer wat te maken met ons eigen leven. Ik zie de trend in de samenleving om op lokaal niveau weer meer met je handen te doen als een tegenreactie, iets waar veel mensen blijkbaar behoefte aan hebben, een balans tussen lichaam en geest die weer wat hersteld moet worden.

Als er op de plek waar mensen wonen, naar school gaan, zorgen of zelfs werken nieuwe sociale connecties worden gelegd dan kan er zoveel ontstaan. Er kan dan zoveel meer meerwaarde worden gerealiseerd op onderwerpen als groen, voedsel, gezondheid, sociale cohesie, educatie, economie, re-integratie, integratie, etc. dan je als overheid of maatschappelijke organisatie van een afstand kan bewerkstelligen. Het project op die fysieke plek is nooit van jou als maatschappelijke organisatie of overheid, het enige dat je kan doen is de mensen op die plek naar behoefte ondersteunen in de hoop en het vertrouwen dat zij er dan iets moois van te maken.

Hoe zie je het vervolg van de beweging van groene buurtprojecten?
Ik vind het super mooi om te zien dat zelf aan de slag gaan met natuur en voedsel kweken steeds meer mainstream wordt. Wat dat betreft zijn de moestuinactie van de Albert Heijn en het programma Van Hollandse Bodem indirect een kroon op ons werk. En ook vanuit het perspectief van duurzaamheid vind ik al die initiatieven die de laatste jaren door mensen zelf worden genomen erg hoopvol. Ik geloof er namelijk echt in dat de sleutel voor de transitie naar een duurzame samenleving ligt in de integrale aanpak, dus in het tegelijkertijd aanpakken van uitdagingen op sociaal, economisch en fysiek (=natuur, landbouw, ruimtelijke inrichting, etc.) terrein. Het liefst geïnitieerd door de mensen zelf, geholpen door bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties.

Maar, ik zie ook hoe lastig het vaak nog voor initiatiefnemers is om een breed draagvlak voor projecten te vinden. Of hoe zij aanlopen tegen een sectoraal georganiseerde overheid, die nog weinig begrijpt van het integrale karakter van hun initiatief. En hoe ingewikkeld het kan zijn om naast groen ook met sociale thema’s of met bijvoorbeeld energie aan de slag te gaan.

Ik denk dat we de afgelopen jaren grote stappen hebben gezet in het samen leren over hoe dit werkt, hoe je initiatieven kan laten slagen en hoe je dat proces kan ondersteunen. Ik kan alleen maar hopen dat overheden, fondsen en hopelijk ook bedrijven dit leerproces willen blijven ondersteunen en een platform als Groen Dichterbij financieel mogelijk blijven maken.

Wat ga je doen?
Braak liggen. Het leven op z’n beloop laten. Zoiets? Niet echt mijn natuurlijk neiging, maar ik weet uit ervaring dat het toelaten van leegte veel mooie dingen op kan leveren. Zo heb ik immers 4,5 jaar geleden ook mijn baan bij IVN gevonden! En het is wat boeken als Synchronicity en De Reis van de Held me leerden. Soms moet je gewoon weer even in het diepe springen….

Ik vermoed echter dat na een behoorlijke vakantie ik nog lang niet uitgeleerd en -gedaan ben op deze thema’s en dat jullie me zeker nog zullen gaan treffen. Ik fantaseer nu weleens over aan de ene kant een zeer lokale rol, misschien iets als een Transition Town op straatniveau, een ‘One Street Revolution’ en aan de andere kant een politieke of kennisrol. Om zo het binnen Groen Dichterbij geleerde verder te verspreiden en de zo belangrijke ontwikkeling richting een duurzame samenleving verder te (helpen) realiseren.

Rachelle wordt als projectleider van Groen Dichterbij opgevolgd door Bastiaan Verberne, die zich hier binnenkort zal voorstellen.

3 maart 2015

Pieterpad - Van Swalmen naar Susteren

Afgelopen weekend weer een stuk Pieterpad gelopen, dit keer van Swalmen naar Susteren in Midden-Limburg. Dit keer een stukje met gezelschap van Lian. Vooral de tweede dag was het stuk ten zuiden van Melick prachtig!