17 november 2015

Waarom ik wandel

Ik weet nog goed dat ik in de zomer van 2012 in het Groningse Winsum een geweldig gesprek met een lokale kroegbaas had. Ik was die ochtend net in Pieterburen begonnen met het Pieterpad en mijn benen deden pijn. Even later lag ik naast de trekkershut op de plaatselijke camping waar ik die nacht zou verblijven op een watertrampoline. Daar bedacht ik me dat ik het gesprek met de kroegbaas zo geweldig vond omdat ik erdoor iets van mijzelf beter leerde kennen. Ik was in een uithoek van mijn land beland, een plek waar ik nog nooit geweest was, waarvan ik niet wist dat hij bestond. Door het gesprek met de kroegbaas, leerde ik de entiteit waar ik mij onderdeel van voel, Nederland, beter kennen. Je begrijpt dat er verderop langs het Pieterpad nog vele van dit soort ervaringen volgen.

Misschien begreep ik toen ook pas echt goed wat er in de theorievorming over patriottisme bedoeld werd met 'constructief patriottisme'. Toen ik in 2007 mijn scriptie aan het schrijven was over het debat over de patriottisme-clausule in de nieuwe Japanse onderwijswet, leerde ik dat deze vorm van patriottisme betekent dat je als mens eerst een stevige worteling in het jouwe moet hebben voordat je een goed wereldburger kan zijn. Het jouwe gaat dan over de plek waar je vandaan komt, de streek of stad en het land. Een vorm van patriottisme waarvan door critici betwijfeld werd of de Japanse politici hem beoogden. Boze Chinezen, Koreanen en pacifisten geloofden er niets van.

Ook in de theorievorming over duurzaamheid zie je soms iets soortgelijks terug. Een definitie van een duurzame lifestyle die mij erg aanspreekt is dat je als mens in verbinding moet zijn met jezelf, de ander en het systeem van de natuur. Als je deze verbindingen werkelijk voelt, dan wil je ervoor zorgen en dan wil je de zaken waar je mee verbonden bent door je gedrag geen schade toebrengen. 

De connectie met de natuur (of het fysieke systeem waar wij onderdeel vanuit maken) leg ik vaak uit aan mensen door middel van het voorbeeld van mijn moestuin en voedsel. Een andere manier om de connectie met de natuur (en eigenlijk ook met de ander aangezien in Nederland alles cultuurlandschap is) aan te gaan is door je land te leren kennen. Door plekken te bezoeken die wel horen bij de entiteit waartoe jij behoort, maar die je niet kent.

Wandelen geeft die kennismaking een andere dimensie. Het geeft je eigen fysieke lichaam namelijk een functie: Je doet datgene waarvoor ons lichaam echt gemaakt is, lopen. Je maakt met elke stap contact met dat deel van het fysieke systeem waar je tijdens je wandeling mee kennismaakt. Het ritme van je stappen, brengt (soms) een stilte in je gedachten, waardoor je er echt bent.

Ik zeg niet dat ik nooit meer een exotisch buitenland wil bezoeken, ik wil zeggen dat wandelen in Nederland mij op een andere manier heeft leren kijken naar mijn land. En ook nu tijdens de Climate Miles naar Parijs voelt het hier in Frankrijk anders dan twee weken geleden in Nederland. Toen was ik verbaasd over dat Vianen, waar ik al zo vaak over gehoord had (files!), een prachtige oude kern bleek te hebben. Toen was ik verbaasd over de geweldige schoonheid van de paden tussen Geertruidenberg en Roosendaal en tussen Breda en Rijsbergen. Normaal raas je daar langs met trein of auto, nu trok het prachtige landschap op mijn eigen tempo aan me voorbij. Hier in Frankrijk gebeurt hetzelfde, maar is het landschap niet 'van' mij, ik maak kennis met het landschap van een ander. Ook geweldig, maar wel anders.

Wandelen is in enge zin denk ik de meest duurzame vorm van recreatie, de enige CO2 die je uitstoot is die van jezelf. Maar ook in brede zin is wandelen duurzaam, het verbindt je met het systeem waar je onderdeel van bent en opent op een natuurlijk tempo nieuwe werelden.

Dus, dat is waarom ik wandel.

In november loop ik met Urgenda de Climate Miles naar de klimaattop in Parijs om zo aandacht te vragen voor klimaatverandering en een daadkrachtige aanpak daarvan. Via mijn blog en social media doe ik verslag van de tocht. Wil jij mij, maar vooral Urgenda financieel ondersteunen? Sponsor dan 1 of meerdere kilometers van mijn Climate Miles. Kijk op http://bit.ly/RachelleClimateMiles voor alle info! 

1 opmerking:

Jaap 't Hooft zei

Goed geformuleerd Rachelle. Je leert je iegen en een anders land beter kennen door lopen. Ook het contact met mensen ontstaat daardoor makkelijker.