2 juli 2016

Verder met Pleidooi voor Plek op ZinWeb

Ooit volgde ik een honours class met Sharon Hagenbeek. We bestudeerden als een antropoloog verschillende academische disciplines om te kijken hoe die op elkaar lijken en van elkaar verschillen qua aanpak en uitgangspunten. Sharon schreef er dit over.

Inmiddels is ze hoofdredacteur van Zinweb, een online magazine voor zingeving en levensbeschouwing. Een paar weken geleden nam ze contact met me op omdat ze bezig was met een reeks artikelen over vrijwilligerswerk en mij wel wilde portretteren. Dat resulteerde in een mooie correspondentie die mij weer even aan mijn #PleidooiVoorPlek-project zette. Het hele artikel is hier te lezen, hieronder het laatste deel van het artikel over mijn kijk op o.a. vrijwilligerswerk.

--

En inderdaad, het wordt pas echt goed duidelijk waarom Rachelle de prijs heeft gekregen als je haar hoort spreken over hoe we onze duurzame toekomst kunnen verwezenlijken:

“Ik denk dat we de komende decennia toch toe moeten naar een nieuwe kijk op ‘duurzame’ en ‘onduurzame’ banen, maar vooral ook naar een herwaardering van de activiteiten die we buiten het publieke en het private systeem ontplooien.”

“Het subsidiariteitsbeginsel inspireert mij om zaken te willen laten organiseren op het niveau waar ze de beste slagingskans hebben. We hebben zoveel dingen die vroeger gewoon tussen mensen werden opgelost, in de publieke of private systemen getild zodat we onze handen vrij hadden om te werken. Maar dat betekende vaak wel dat het ver weg stond van het normale sociale weefsel dat ons doorgaans hoort te verbinden. Die systemen zijn steeds verder gegroeid, met alle negatieve gevolgen van dien, je ziet die systemen aan allerlei kanten kraken (overheidsorganisaties worden te groot en complex, bedrijven worden te onpersoonlijk, etc.). Daarbij zie ik inmiddels een soort tegenbeweging ontstaan van mensen die juist weer kleinschaliger of persoonlijker bezig zijn; mensen die echt om zich heen kijken en juist niet voorbij de eigen straat gaan.”

Met andere woorden: we moeten onze interpretatie van vrijwilligerswerk veranderen, zodat er ook ruimte is voor de persoonlijke wereld van de vrijwilliger: “Als je het in deze tijd hebt over ‘vrijwilligerswerk’, dan gaat het vaak over ‘ergens heen gaan, vaak buiten je eigen directe leefomgeving, om daar te helpen ergens aan’. Ik geloof veel meer in mensen die een bijdrage leveren aan hun sociale weefsel; niet uit een vorm van opoffering, maar vanuit welbegrepen eigenbelang en plezier vooral. Zodoende zou ik iedereen willen zeggen: kijk om je heen! Hoe kun jij een bijdrage leveren om je omgeving prettiger te maken voor jezelf én voor anderen?”

“Duurzaamheid, in fysieke én in sociale zin, is daar voor mij een integraal onderdeel van. Als mensen elkaar weer kennen, daar levensvreugde uit halen, spullen delen, slim dingen samen regelen etc. Dan denk ik dat er ineens ook een stuk ‘duurzamer’ geleefd wordt. Het moet hand in hand gaan, goed voor de aarde en de mens.”

Voor Rachelle zijn projecten die echt werken aan een meer solide benadering van een duurzame toekomst, dus projecten die werken met de sociale en menselijke kant, en die bovendien oog hebben voor de houdbaarheid van het geheel: “Met Rechtstreex bouwen we bijvoorbeeld aan een korte, regionale voedselketen. Mensen kennen elkaar en hebben elkaar nodig. En doen dat zoveel mogelijk volgens principes die de aarde niet teveel belasten. Hier komen sociale en fysieke duurzaamheid en levensvreugde bij elkaar in een veerkrachtig systeem. Het is nog lang niet perfect, maar het experiment geeft me nu al heel veel voldoening!”

25 juni 2016

Brexit

Met verbazing heb ik de berichten op mijn timeline gevolgd de afgelopen dagen. Zoveel tranen, teleurstelling en onbegrip over ‪#‎brexit‬, zo weinig erkenning van de logica ervan.

En steeds denk ik weer terug aan wat ik tijdens mijn studie leerde over 'constructief patriottisme': pas vanuit een goede kennis van, binding met en worteling in de gemeenschap van de natie waar je zelf bij hoort, kan je als individu een verstandige actor zijn in het internationale verkeer.

Het lijkt me heel onverstandig om brexit/nexit-aanhangers als 'dom/debiel' weg te zetten, hoe jammer het ook is dat het mooie ideaal van de EU een klap krijgt nu.

Ik hoorde Jesse Klaver zeggen: 'Dit laat zien dat progressieve politiek niet werkt als je de mensen niet meeneemt.'

En laatst hoorde ik Marieke de Vrij zeggen: 'De reacties op de vluchtelingenstroom geven aan dat de vluchtelingen een spiegel zijn van hoe slecht wij intern verbonden zijn.'

Daar is ie dus weer, de verbinding. En ik ga nu natuurlijk ook direct nadenken over hoe je dat politiek inricht enzo, maar eigenlijk is de vraag: hoe goed ben ik verbonden? Met mezelf, met de plek waar ik ben en met de mensen (alle mensen!) die daar zijn....?

Kijk hier voor de reacties op dit bericht.

10 mei 2016

Duurzaam & sociaal gaan hand in hand!

Deze boodschap maakte ik ter gelegenheid van de lancering van het nieuwe platform www.WijSamenVoorElkaar.nl en ik wil hiermee laten zien dat duurzaamheid én versterking van het sociale weefsel van onze maatschappij heel goed samen kunnen gaan!

http://wijsamenvoorelkaar.nl/thema/duurzaamheid/

 
Rachelle Eerhart over duurzaamheid from MaatschapWij on Vimeo.

9 mei 2016

Foto's Cultuurprijs

Fotograaf Peter van Mulken maakte 18 april deze mooie foto's!

Cultuurprijs Zuid-Holland Prins Bernard Cultuurfonds 2016

1 mei 2016

Decorating your own soul

14 april 2016

In Den Haag Centraal!

Lukt inzoomen niet? Download het plaatje dan even :) Met dank aan Den Haag Centraal voor dit mooie interview!

3 april 2016

Pleidooi voor Plek krijgt vorm

Ten tijde van Groen Dichterbij ontstond bij mij een groeiende waardering voor het concept 'PLEK'. Ik schreef dit toen ik wegging vorig jaar rond deze tijd:

"De belangrijkste les is denk ik dat het allemaal gaat om de fysieke plek, daar waar mensen zijn komt alles bij elkaar. In deze tijden zijn we met onze hoofden via de schermen overal ter wereld en hebben onze banen vaak amper meer wat te maken met ons eigen leven. Ik zie de trend in de samenleving om op lokaal niveau weer meer met je handen te doen als een tegenreactie, iets waar veel mensen blijkbaar behoefte aan hebben, een balans tussen lichaam en geest die weer wat hersteld moet worden.

Als er op de plek waar mensen wonen, naar school gaan, zorgen of zelfs werken nieuwe sociale connecties worden gelegd dan kan er zoveel ontstaan. Er kan dan zoveel meer meerwaarde worden gerealiseerd op onderwerpen als groen, voedsel, gezondheid, sociale cohesie, educatie, economie, re-integratie, integratie, etc. dan je als overheid of maatschappelijke organisatie van een afstand kan bewerkstelligen. Het project op die fysieke plek is nooit van jou als maatschappelijke organisatie of overheid, het enige dat je kan doen is de mensen op die plek naar behoefte ondersteunen in de hoop en het vertrouwen dat zij er dan iets moois van te maken."

Een van de doelstellingen van mijn sabbatical was om dit idee verder uit te werken en er een pamflet over te schrijven. Maar, Rechtstreex kwam er tussendoor en mijn sabbatical werd ineens een stukje korter. Nu ik, in de aanloop naar de uitreiking van de Cultuurprijs op 18 april, aan het nadenken ben over wat ik tijdens de uitreiking ga zeggen over het overkoepelende theoretische/inhoudelijke kader van mijn uitvoerende activiteiten, komt 'plek' terug in mijn overdenkingen.

Het is lastige thematiek, en ik merk dat ik het nog niet helemaal in de vingers heb. Afgelopen woensdag mocht ik spreken bij de Creatieve Universiteit in Haarlem en daar raakte ik een beetje verstrikt in m'n eigen verhaal. Dat leverde de extreem bijzonder ervaring op van hoe kwetsbaarheid op het podium een enorme connectie met je publiek kan opleveren.

Gisteren kreeg ik een nieuwe kans bij een bijeenkomst van mijn oude werkgever IVN over natuureducatie en duurzaamheid. Ik nam de groep mee in het PLEKdenken en hoe natuureducatieve vrijwilligers een cruciale functie hebben in het mensen de verbinding met het natuurlijke systeem laten beleven. Het resulteerde in een bijzondere ontmoeting over hoe we leven, hoe dat gekomen is en hoe het anders kan. Wat een rijkdom!

Bekijk hieronder de presentatie zonder het verhaal dat ik erbij vertelde, dat hoort er natuurlijk eigenlijk bij. Tips meer dan welkom!

N.B. Bekijk de presentatie hier helemaal, onderstaande slideshow toont maar 20 van de 27 slides...

27 maart 2016

'Tomorrow' of 'Demain - le film'

Gisteren op het Movies that Matter Festival deze documentaire gezien. Nog nooit zag ik een film die 'onze' beweging beter laat zien...! Bekijk hier de website.

14 februari 2016

Over het Huisje

Beste Monique en Erik,

Ik ken jullie niet, maar ik draag iets van jullie al een tijdje met me mee en ik geloof dat het moment gekomen is om jullie te vertellen wat dat voor mij betekent.

Zo’n anderhalf jaar geleden was ik op uitnodiging van mijn oude baas en leermeester op bezoek bij zijn leidsvrouwe. Met een groep mensen verbleven we in de Drenthse leegte en leerden we belangrijke lessen. We kregen voor een meditatie de opdracht om een woord boven te laten komen en ons daarop te richten. Bij mij was dat woord direct ‘thuiskomen’. Thuiskomen bij mezelf, thuiskomen in mijn lichaam, thuiskomen bij de man bij wie ik dat toen wilde en, veel groter, het thuiskomen van de mens bij de natuur als we ons weer als onlosmakelijk verbonden met haar gaan zien.

Ik gaf mezelf direct toestemming om de ketting met het huisje, jullie ketting, die ik eerder al bij Tas-ka had zien liggen, te kopen.

Sindsdien herinnert de ketting me dagelijks aan m’n afspraak met mezelf. De afspraak om steeds weer terug te keren naar mijn huis, om daar te rust en de stilte te vinden die als basis dient voor het hobbelige pad dat ik regelmatig bewandel. Elke avond berg ik het op in een klein Koreaans doosje dat ik ooit van mijn vader kreeg, elke ochtend voelt het speciaal om de ketting weer om te doen. 

Jullie creatie & mijn idee daarbij werden ook naamgever voor het project dat ik afgelopen jaar van mijn sabbatical maakte: Project Eigen Huis Eerst. Twee verhalen leidden mij ertoe om deze naam te kiezen.

Zo vroeg een andere leermeester mij ooit om me mijn verhouding tot de wereld voor te stellen als een woonkamer, een portiek en een straat. In de woonkamer ben ik alleen met mezelf, daar komt niemand. In het portiek vindt de interactie met de buitenwereld plaats. De straat is de buitenwereld. Ze zei ‘draai je om’ en maande me mijn blik te verplaatsen van de straat naar de woonkamer. Ze vroeg hoe ik me die voorstelde. Hoe zag die ruimte, mijn binnenruimte, eruit? Ik schrok van de kille, harde bedoening die het er was. Veroorzaakt door teveel focus op wat er op straat gebeurde.

De andere inspiratie kwam van een dominee uit het Gooi die rond het begin van mijn sabbatical begon met het versturen van digitale nieuwsbrieven, de Preek van de Week. Ik noem mezelf geen Christen, maar ik ben wel benieuwd naar de lessen voor een goed leven die in het Christendom verborgen zitten. Zo leerde ik uit de nieuwsbrieven over de Bergrede van Jezus dat hij redelijk systematisch heeft aangegeven hoe je de relaties in je leven moet prioriteren: het belangrijkste is de relatie met God/het Al/datgene dat ons verbindt, daarna komt de relatie met jezelf en dáárna pas de relatie met de ander. De eerste twee zijn voorwaardelijk voor het goed kunnen invullen van de derde. Ook hier begint het dus met je eigen huis, dat ik haast als Huis ga schrijven.

Het opruimen, herschikken, warmer aankleden en openstellen van mijn huis heeft me het afgelopen jaar veel gebracht en geleerd. En steeds was jullie ketting het fysieke symbool dat ik daarbij met me meedroeg.

Mensen reageren met complimenten op de ketting, en dat geeft mij de kans om het verhaal erachter te vertellen. Een tweede exemplaar kocht ik bij Tas-ka voor mijn oudste vriendinnetje, die ook haar eigen huis centraler wilde gaan stellen. Een derde exemplaar bestelde ik net bij jullie. Het is voor iemand die op een keerpunt in haar leven staat, en voor wie ik vanuit het diepste van mijn hart hoop dat ze de kracht vindt om haar kluspak aan te trekken om haar huiskamer zo in te richten dat hij een warme basis voor haar gaat vormen.

En zo zal het huisje nog vele stappen met mij gaan zetten.

Met dank voor jullie creatie en een hartelijke groet,

Rachelle Eerhart

28 januari 2016

Cultuurprijs

De deftige mevrouw die belde vroeg "zit u?"....... 

Rachelle Eerhart ontvangt Cultuurprijs Zuid-Holland

Den Haag, 28 januari 2016. De Cultuurprijs Zuid-Holland van het Prins Bernhard Cultuurfonds is toegekend aan Rachelle Eerhart. Deze prijs wordt op 18 april 2016 in Den Haag voor het eerst uitgereikt en gaat naar een laureaat die aantoonbaar bijdraagt aan het artistieke of woonklimaat in de provincie Zuid-Holland. Dit jaar is gekozen voor het werkgebied Natuur. Aan de prijs is een geldbedrag van 15.000 euro verbonden en een trofee. De Cultuurprijs wordt uitgereikt door de voorzitter van de afdeling Zuid-Holland, Commissaris van de Koning Jaap Smit. 

Rachelle Eerhart (Dordrecht, 1981) ontvangt de Cultuurprijs Zuid-Holland vanwege haar inzet voor een duurzame samenleving. Eerhart werkt als regiocoördinator voor Rechtstreex Rotterdam, een organisatie die zich inzet voor een beter voedselsysteem door rechtstreeks producten van boeren in te kopen. Ook is zij bestuursvoorzitter en coördinator van Stichting Eetbaar Park in Den Haag, waar mensen gestimuleerd worden anders om te gaan met voedsel, energie, grondstoffen en afval om zo bij te dragen aan een duurzamere samenleving. Eerder droeg Eerhart als projectleider bij IVN Instituut voor natuureducatie en duurzaamheid bij aan het versterken van de bewustwording van de connectie tussen mens en natuur. Zij was ook betrokken bij de organisatie van de Climate Miles, de wandeling naar Parijs in november 2015, om aandacht te vragen voor de agenda van de klimaattop in Parijs.

Uit het juryrapport: “Deze laureaat heeft zich gespecialiseerd in het bij elkaar brengen van mensen en de hen omringende natuur. (…) Juist dat aspect van haar werk, het op ieders netvlies krijgen van de natuur in en om de grote stad, van stadslandbouw en kleinschaligheid, van het belang voor de biodiversiteit van stadstuinen en -parken maar dan ook nog even naar Parijs wandelen voor het grootschalige mondiale klimaat, die hele combinatie van inzicht en gedrevenheid, van realiteitszin en liefde, bracht de jury ertoe om de Cultuurprijs Zuid-Holland in 2016 toe te kennen aan Rachelle Eerhart.” 

De jury van de Cultuurprijs Zuid-Holland bestaat uit Jelle Reumer (voorzitter, hoogleraar Vertebrate Paleontology), Ntjam Rosie (jazzzangeres), Ranti Tjan (directeur Sundaymorning@ekwc), Michel Houtzagers (directeur Zuid-Hollands Landschap) en Wyke Smit (adjunct-regiodirecteur Natuurmonumenten Zuid-Holland).

De Cultuurprijs Zuid-Holland wordt in 2016 voor het eerst uitgereikt en wordt toegekend aan een in Zuid-Holland gevestigde of daar werkzame laureaat, die blijk geeft van excellentie in één van de kunst- of ontwerpdisciplines, erfgoed, natuur of educatie op die terreinen. Eerder reikte het Prins Bernhard Cultuurfonds, afdeling Zuid-Holland meerdere, oorspronkelijk Rotterdamse prijzen uit, te weten de Elly Ameling Prijs voor muziek, de Anna Blaman Prijs voor literatuur en de Hendrik Chabot Prijs voor beeldende kunst. De laatste twee prijzen zijn in goed overleg overgedragen aan Passionate Bulkboek en het Hendrik Chabotmuseum in Rotterdam.